Ondersteunde communicatie en zintuigenverhalen

Bij het voorlezen van een zintuigenverhaal kies je voor de communicatievorm(en) die de persoon in de dagelijkse praktijk gebruikt. Voeg eventueel een extra communicatievorm toe die de persoon aan het leren is. Als je niet weet welke communicatievorm(en) de persoon gebruikt, vraag dit dan na bij de betrokken logopedist of communicatiedeskundige.  

Voordat je een zintuigenverhaal gaat voorlezen, leg je het verhaal met de bijbehorende communicatievorm(en) klaar. Je kan de foto’s of picto’s in het verhaal verwerken voordat je het print en lamineert of in een ringbandmap stopt. Op deze manier kun je het verhaal per pagina tonen tijdens het voorlezen. Je kunt de foto’s of picto’s ook afzonderlijk uitprinten en deze bijvoorbeeld op tafel laten liggen. Zo kun je ze pakken, dichtbij brengen, onder een praatknop bevestigen of ergens opplakken.

Het leukst in een zintuigenverhaal zijn jullie eigen foto’s! Zo wordt het helemaal jullie verhaal. Lukt dat niet, kies dan voor foto’s die duidelijk zijn en niet teveel details hebben.

Voor sommige mensen aan wie je voorleest is het belangrijk dat de foto van een voorwerp zoveel mogelijk hetzelfde is als het voorwerp wat je ook bij het verhaal gebruikt. Maar soms kan dat niet. Bijvoorbeeld bij de foto van de echte regen (zoals in het verhaal ‘Lynn gaat naar buiten’) kun je als voorwerp een plantenspuit gebruiken.

Met 1 druk op de knop kun je deze boodschap laten afspelen. Ook tijdens het voorlezen van zintuigenverhalen kun je praatknoppen inzetten. Op deze manier betrek je de persoon actief bij het voorlezen. Voorbeelden van boodschappen die je zou kunnen inspreken:

“volgende bladzijde”
“nog een keer”
“ja” en “nee” met 2 praatknoppen
“nu ik?” en “nu jij”
“stop” of “klaar” en “ga door”
“help”
De naam van de persoon die wordt voorgelezen of de naam van de persoon waar het verhaal over gaat.

In het zintuigenverhaal kun je pictogrammen verwerken. Let goed op dat dit het type pictogrammen is wat iemand al kent. Zo zijn er bijvoorbeeld gekleurde symbolen (PCS, Symbolstix) of zwart-wit pictogrammen (Sclera, Visitaal).

Soms zijn er adviezen of het juist pictogrammen van de handeling of van het voorwerp moeten zijn. Een combinatie van pictogrammen en foto’s kan ook zinvol zijn, omdat iemand dan kan leren dat de foto en pictogram hetzelfde betekenen. Ook hierbij: vraag de logopedist of communicatiedeskundige om advies!

Ook als iemand communiceert met een spraakcomputer kun je dat verwerken in het voorlezen van het zintuigenverhaal. Zorg ervoor dat iemand ruim genoeg woorden (vocabulaire) in de spraakcomputer heeft staan. Denk daarbij natuurlijk ook aan woorden die horen bij het zintuiglijk ervaren, het samen plezier maken en het lezen van het verhaal. Vraag de betrokken logopedist of communicatiedeskundige zo nodig om tips!

Een taalactiviteitenkaart is uitgebreider dan alleen het aanbieden van 1 picto. Op deze kaart staan namelijk meerdere picto’s passend bij het verhaal. Zo staan er zelfstandig naamwoorden in (bijvoorbeeld zon, zwembad en handdoek) maar ook werkwoorden (bijvoorbeeld zwemmen, afdrogen en voelen), lidwoorden en voorzetsels (bijvoorbeeld in, uit). Op deze manier kun je ook korte zinnetjes aanwijzen passend bij het verhaal. Je kunt een taalactiviteitenkaart uitprinten, lamineren en op tafel leggen tijdens het voorlezen van het zintuigenverhaal.

Veel mensen met communicatieproblemen gebruiken gebaren of hebben gebaren nodig om taal te kunnen begrijpen. Het inzetten van ondersteunende gebaren kan helpen om de aandacht te vangen en ondersteunt de gesproken taal. En het kan jou als voorlezer ook helpen om meer expressief voor te lezen.

Als degene aan wie je voorleest slechthorend of doof is, kan het ook nodig zijn om met gebarentaal te communiceren.
Meer over ondersteunende gebaren en gebarentaal vind je via onderstaande link.