Zintuigenverhalen op maat
Het leukst is een zintuigenverhaal op maat. Zodat het verhaal precies past bij wie je gaat voorlezen. Je kunt daarvoor een bestaand verhaal aanpassen, elementen gebruiken of helemaal jullie eigen verhaal maken. Hoe je dat doet, lees je hier.
Drie manieren
Wil jij een verhaal op maat maken? Dan kun je dat op drie manieren doen.
- Communicatievormen aanpassen
- Inhoud aanpassen
- Een eigen verhaal maken
Communicatievormen aanpassen
Bij de voorbeeldverhalen vind je verschillende vormen van ondersteunde communicatie. Hierin hebben we keuzes gemaakt: welke foto, welke zwart-wit picto, wel of geen gekleurde pcs-symbolen erbij? De combinatie van communicatievormen kan iemand helpen om te begrijpen dat je op verschillende manieren een boodschap kunt overbrengen.
Als het verwarrend is omdat iemand normaal gesproken net andere pictogrammen gebruikt, of omdat het teveel informatie op een pagina is, of omdat de afbeeldingen bijvoorbeeld te weinig contrast hebben, of verkeerde afmetingen, kun je dit zelf aanpassen. Of als je juist een communicatievorm wilt toevoegen kan dat natuurlijk ook! Bijvoorbeeld de foto’s van de persoon zelf. Je kunt dit in de word-versie van het voorbeeldverhaal aanpassen.
En… het voorlezen van een zintuigenverhaal is een mooi moment om iemand verschillende communicatievormen en begrippen aan te leren. Daarin hoef je niet datgene te doen wat iemand al kent, maar kun je juist wat meer aanbieden, zodat iemand op een speelse manier kan leren en ontwikkelen. Dus maak juist ook dat gebaar wat iemand nog niet kent, en leer een nieuwe afbeelding aan in combinatie met de zintuiglijke ervaring.
Inhoud aanpassen
Je kiest één van de bestaande voorbeeldverhalen uit en past het verhaal aan. Dat kun je doen in de word-versie van de voorbeeldverhalen. En dan kun je de inhoud veranderen, bijvoorbeeld…
Andere begrippen: Jullie hebben net andere dingen gedaan of gezien. Dan kun je die pagina of pagina’s gewoon veranderen. Bijvoorbeeld bij het zintuigenverhaal ‘Jip gaat naar de boerderij’, kies je in plaats van het konijn een ander dier. Want jullie hadden een paard gezien! Of er was een pauw op de kinderboerderij. Of bij “Lynn kookt spaghetti” maken jullie nasi. Je past de tekst, afbeelding en verdere ondersteunde communicatie daarop aan.
Andere hoofdpersoon: Soms spreekt het verhaal meer aan als het gaat over de persoon zelf, dus verander je overal de naam in de naam van degene die je voorleest. Of je wilt graag een naam die past bij jullie cultuur, taal of regio. Of je wilt liever dat het verhaal over een meisje/jongen gaat.
Pagina meer of minder: Een zintuigenverhaal heeft bij voorkeur 6-8 pagina’s, maar misschien is er net één pagina die bij jullie niet past, of ontbreekt er juist iets belangrijks. Dan kun je gemakkelijk een pagina weglaten of toevoegen. In het verhaal ‘Lynn gaat naar de dokter’ hebben we bijvoorbeeld verschillende doktersonderzoeken toegevoegd, zodat je je eigen variant kan samenstellen.
Aansluiten op een leer- of behandeldoel: Je kunt het verhaal zo aanpassen dat het aansluit op een leer- of behandeldoel. Bijvoorbeeld als iemand aan het leren lezen is kun je de teksten aanpassen op wat iemand al kan en aan het leren is. Of als iemand een bepaalde communicatieve functie aan het leren is, zoals ‘vragen om iets’ kun je op elke pagina een vraag uitlokken. Of als iemand een bepaalde letter moet leren uitspreken kun je woorden in het verhaal verwerken met die letter.
Een eigen verhaal maken
Een eigen verhaal kost iets meer tijd, maar heeft als voordeel dat het verhaal helemaal aansluit bij jullie situatie. Zo is het verhaal qua inhoud, qua afbeeldingen en zintuiglijke ervaringen passend en herkenbaar. Daardoor kan je makkelijker contact maken, samen plezier beleven en communicatie uitlokken. Hoe je dat doet? Dat lees je verder op deze pagina!
In 7 stappen naar een zintuigenverhaal op maat
Stap 1 – Kies een onderwerp
Bedenk waar je een verhaal over wilt maken. Kies iets dat de ander echt kan doen of dagelijks meemaakt. Bijvoorbeeld boodschappen doen, buiten spelen, koken, wandelen of naar de kapper.
- Tip! Een verhaal over de dierentuin is leuk, maar alleen als je er dan ook samen naar toe kunt gaan! Of als iemand daar al vaker geweest is.
Stap 2 – Denk na over de voorwerpen
Welke zintuiglijke ervaringen passen bij de gebeurtenis? En kun je als voorwerp straks in een verhaalbox (of -tas) doen? Een verhaalbox is de doos (of tas) waar je het verhaal en de voorwerpen samen in bewaart. Denk aan dingen die je kunt voelen, ruiken, zien of doen. Bijvoorbeeld: de geur van hooi, kriebelen met een veer.
- Tip! Sommige voorwerpen passen niet in een verhaalbox, zoals een levend insect. Of heb je in het dagelijks leven gewoon nodig, zoals je jas of laarzen. Bedenk daarvoor een grapje met bijvoorbeeld een baby-jas, of laarzen, of een nep-spin. Die kunnen wél in de verhaalbox!
Stap 3 – Bereid de gebeurtenis voor
Plan wanneer je samen de activiteit gaat doen. Haal de voorwerpen voor het verhaal alvast in huis, zodat je die in de activiteit kunt gebruiken. Heb je een ‘grapje’ of vervangend voorwerp bedacht? Zorg dat je die bij de hand hebt. Oefen zo nodig even de gebaren die bij de activiteit passen en zoek de juiste ondersteunde communicatie middelen op.
- Tip! Soms kan je een zintuigenverhaal ook gebruiken om iemand voor te bereiden op iets wat gaat gebeuren. Bedenk dan goed wat er gaat komen en wat indruk kan maken, zodat je daar op in kan spelen. Zie hiervoor ook de pagina over zintuigenverhalen bij bijzondere gebeurtenissen.
Stap 4 – Beleef het samen én bewaar de materialen
Ga samen de activiteit ervaren; naar de kinderboerderij, koekjes bakken, wandelen. Besteed aandacht aan de zintuiglijke ervaringen en neem zoveel mogelijk ervaringen mee naar huis! Dus: de zonnebrandcreme, een veer die jullie gevonden hebben, een koek-vormpje enz.
- Tip! Maak foto’s tijdens jullie activiteit of vraag iemand anders dat te doen. Een verhaal met foto’s van jullie samen is het meest herkenbaar.
Stap 5 – Maak een verhaalbox
Verzamel alle voorwerpen in een herkenbare doos of tas. En koppel hier ook een OC-vorm aan, bijvoorbeeld een picto of foto. Zo weet de ander: het is tijd voor een zintuigenverhaal! En kan iemand ook om het verhaal vragen.
- Tip! Kies een OC-symbool voor het voorlezen in het algemeen én voor elk verhaal apart.
Stap 6 – Schrijf het verhaal
Maak de zinnen per pagina (1-2 korte zinnen). Voeg de afbeeldingen toe. Print het verhaal, lamineer de bladzijdes of stop ze in insteekhoezen in een multomap.
Stap 7 – Lees het verhaal voor (en pas het zo nodig aan)
Meer weten?
Deze stappen komen uit de e-learning over het maken van zintuigenverhalen op maat. Je kunt deze e-learning gratis doen!
Zo maak je een zintuigenverhaal op maat
Tips
Een paar extra tips voor maken van een zintuigenverhaal:
- Heb je nog geen ervaring met zintuigenverhalen? En weet je niet hoe je het kan aanpakken? Probeer dan eerst een bestaand zintuigenverhaal uit. Als je de smaak van het voorlezen te pakken hebt, is het vaak makkelijker om een eigen verhaal te bedenken.
- Ben je een professional? Overleg met ouders/naasten om inspiratie op te doen en werk samen om het verhaal te maken!
- Ben je een naaste? Vraag gerust advies aan een betrokken logopediste of communicatiedeskundige, bijvoorbeeld over het inzetten van OC.
- Begin gewoon! Ga het vooral uitproberen en zelf ervaren, je komt er vanzelf achter wat goed en wat minder goed werkt. Het doel is om samen plezier te hebben en contact te maken, niet om een perfect verhaal te maken.
Voorbeeldverhalen
- Foto's
Bob maakt spaghetti
Bob kookt spaghetti — hij doet water in de pan, snijdt de groenten en wanneer het eten klaar is gaat hij lekker proeven.
Bekijk verhaal
- Foto's
- Gebaren
- Picto's kleur
- Picto's zwart
Jip bakt koekjes
Jip gaat koekjes bakken — hij roert in de kom, proeft het deeg en hoort de kookwekker af gaan als de koekjes klaar zijn!
Bekijk verhaal
- Foto's
- Picto's zwart
Oma is dood gegaan
Oma is dood gegaan — bij het afscheid zijn er mooie bloemen, er brandt een kaarsje en er praat iemand door de microfoon.
Bekijk verhaal
- Foto's
- Picto's kleur
- Picto's zwart
Kerstfeest
Het is kerstfeest — hang de ballen in de boom, ruik en voel aan de kersttak en kijk naar de mooie lichtjes.
Bekijk verhaal
Vragen over toepassing en gebruik
Waar kan ik voorbeelden van zintuigenverhalen vinden?
Op deze website vind je voorbeeldverhalen. Je kunt deze verhalen altijd aanpassen naar je eigen situatie, door een pagina toe te voegen of te verwijderen, of een prikkel te veranderen.
Hoe lees je een zintuigenverhaal voor?
Hier hebben we een aantal voorbeeldfilmpjes en instructiefilmpjes van gemaakt. Klik hier voor meer informatie.
Het onderwerp waar ik graag een zintuigenverhaal over zou willen lezen zit er niet bij... Wat nu?
De voorbeeldverhalen zijn bedoeld ter inspiratie. Je kunt zelf een verhaal maken aan de hand van instructies. Kom je er niet uit, neem dan contact met ons op.
Kan ik zelf een zintuigenverhaal maken?
Jazeker! Een zintuigenverhaal maken is goed te doen. We hebben daarvoor een aantal instructiematerialen. Kijk hier voor meer informatie.
Wat doe ik als het zintuigenverhaal niet aanspreekt?
Het kan natuurlijk voorkomen dat een zintuigenverhaal niet aanspreekt. Dan zijn er een paar dingen die je kunt checken:
- Is het onderwerp herkenbaar voor de persoon? Hebben jullie eerst zelf bijvoorbeeld koekjes gebakken en heb je daarná pas dit verhaal aangeboden? Zo nee, ga dan alsnog eerst samen de activiteit doen.
- Gaat het om een specifiek onderdeel in het verhaal? Sommige mensen hebben herhaling nodig om iets te durven ervaren. Er zijn kinderen die eerst 5x iets weigeren en het dan pas aandurven. Dit kan ook met de prikkelverwerking samenhangen: soms heeft iemand bijvoorbeeld moeite met bepaalde geuren of geluiden of wil iemand geen vieze handen krijgen.
- Is het tempo van voorlezen passend? Meestal gaan we te snel met voorlezen en heeft iemand meer tijd nodig om te verwerken wat er gebeurt. Maar misschien gaat het ook te langzaam?
- Is de communicatievorm waarin je voorleest afgestemd? Dus begrijpt de persoon de gebaren, taal en afbeeldingen waarin je voorleest? Eventueel kun je een logopedist of communicatiedeskundige vragen om advies.
- Is het verhaal te moeilijk of te makkelijk, te lang of te kort? Dit kun je aanpassen door pagina’s weg te laten of juist toe te voegen. Ook kun je in het voorlezen een ander accent leggen: je richt je meer op ervaren of juist meer op taal toevoegen.
Kom je er met bovenstaande aandachtspunten nog niet uit, overweeg dan om een ander zintuigenverhaal te proberen of neem contact met ons op.
Samen een zintuigenverhaal op maat maken?
In de workshop 'Zintuigenverhalen voorlezen en maken' ga je samen aan de slag om je eigen zintuigenverhaal op maat te maken. En aan het eind heb je dan de opzet voor je eigen verhaal. Kijk op de pagina over workshops en training voor meer informatie.
